zinsdeel enkelv zin sameng zin hoofdzin vraagzin bijvoeglijke/betrekkelijke bijzin complementszin bijwoordelijke bijzin
werkwoord naamvallen lidw zelfst nw bijv nw voornaamw telw bijw voorz voegw part woordvolgorde diversen
Morfologie / Werkwoorden
direct naar: Grammatica    Morfologie    Syntaxis Vervoegen Conjugaties Augment Volt.tijden
werkw woordsrt naamval lidw zelfst.nw bijv.nw bijw voornaamw telw voorz voegw part woordvorming
regelmatige werkw. onregelmatige werkw. augment inwendig augment varianten lettergreep met ι-klank
act pass 1e conj 2e conj 1e st 2e st praesens imperf aoristus coniunct futurum imperat tegenw dw volt dw volt tijd
θ ευτ αυτ » -μένος φτ » -μμένος χτ χθ » -γμένος στ νθ » -σμένος ηθ εθ » -μένος αστ εστ ηθ » -σμένος ηχτ » -γμένος
Grammatica//MorfWerw/MorfWerwRege/PassVoltPart


Passivum, voltooid deelwoord


Participium II, μετοχή παρακείμενος, voltooid deelwoord

Het voltooid deelwoord wordt gevormd door het passiefkenmerk van de tweede stam (-θ- of -τ-) te vervangen door de uitgang -μένος.
Bij een aantal werkwoorden treedt als overblijfsel uit het katharevousa reduplicatie') op.
Bij een aantal werkwoorden neemt deze reduplicatie de vorm aan van een perfectumaugment")
(-ε-).
Bij een aantal werkwoorden
is het perfectumaugment een -η- in plaats van een -ε-.
Werkwoorden die alleen actieve vormen hebben, vormen naar analogie van degene die dat wel hebben, ook vaak een voltooid deelwoord'").
Het voltooid deelwoord is altijd paroxytoon.

Enkele voorbeelden:

  actief passief 2e stam actief 2e stam passief voltooid deelwoord  
  πληρώνω πληρώνομαι πληρωσ- πληρωθ- πληρωμένος betaald
geen activum - λυπάμαι - λυπηθ- λυπημένος bedroefd
geen passivum πέφτω - πεσ- - πεσμένος gevallen
reduplicatie πείθω πείθομαι πεισ- πειστ- πεπεισμένος overtuigd
perf.augm. -ε- σταυρώνω σταυρώνομαι σταυρωσ- σταυρωθ- εσταυρωμένος gekruisigd
perf.augm. -η- ενώνω ενώνομαι ενωσ- ενωθ- ηνωμένος verenigd

Dit heeft soms een wijziging van de laatste klinker(s) en/of medeklinker(s) van de stam tot gevolg.

De voltooid deelwoorden zijn te onderscheiden in de volgende categorieën.

  2e stam passief op deelwoord op    
1e conjugatie -θ- -μένος πληρώνω πληρωμένος
  -φτ- -μμένος γράφω γραμμένος
  -ευτ- -εμένος παντρεύω παντρεμένος
  -ευτ- -ευμένος απαγορεύω απαγορευμένος
  -αυτ- -αυμενος αναπαύω αναπαυμένος
  -χτ- of -χθ- -γμένος αλλάζω αλλαγμένος
  -στ- -σμένος κλείνω κλεισμένος
  -νθ- -σμένος μολύνω μολυσμένος
2e conjugatie -ηθ- -ημένος αγπαπώ αγαπημένος
  -εθ- -εμένος φορώ φορεμένος
  -αστ- -ασμένος κερνώ κερασμένος
  -εστ- -εσμένος καλώ καλεσμένος
  -ηχτ- -ηγμένος βουτώ βουτηγμένος
voltooid deelwoorden met reduplicatie πείθω πεπεισμένος
voltooid deelwoorden met perfectumaugment -ε- σταυρώνω εσταυρωμένος
voltooid deelwoorden met perfectumaugment -η- ενώνω ηνωμένος
onregelmatige voltooid deelwoorden επαναλαμβάνω επανειλημμένος

Het voltooid deelwoord fungeert over het algemeen als bijvoeglijk naamwoord.
Indien dit bijvoeglijk naamwoord gebruikt wordt als naamwoordelijk deel van het gezegde, is er in het Nederlands geen verschil meer met de voltooide tijd.

') Reduplicatie van het voltooid deelwoord is het verschijnsel dat de werkwoordsvorm er aan het begin een lettergreep bij krijgt (wanneer het werkwoord met een medeklinker begint) of dat de klank van de eerste letter verandert (wanneer het een klinker is).
Het Nederlands heeft een vergelijkbaar verschijnsel bij de vorming van het voltooid deelwoord: de toevoeging van 'ge-': drogen - gedroogd.
Indien het werkwoord een samenstelling van een voorzetsel met een niet-samengesteld werkwoord, dan komt de eventuele reduplicatie tussen het voorzetsel en het niet-samengestelde werkwoord te staan.
Sommige werkwoorden hebben twee vormen van het voltooid deelwoord, één met en één zonder reduplicatie. Soms is er een betekenisverschil tussen de twee vormen.

") Perfectumaugment is het verschijnsel dat het voltooid deelwoord aan het begin er een letter (-ε- of -η-) bij krijgt.

"') Bijvoorbeeld: πέφτω - vallen, πεσμένος - gevallen


© Auteursrecht voorbehouden. Zie pagina Copyright
 

.



 
  
 

Semantiek
Betekenisleer

l

Syntaxis
Syntaxis

l

Morfologie
Morfologie

l

Alfabet

l

Fonologie

     

*

*

*

*

   

+

+

De bovenstaande zwarte sterren geven van elke pagina het niveau aan.

1 ster: beginnersniveau
2 sterren: gevorderden-niveau
3 sterren: studieniveau

1 plus: beschouwing
2 plussen: overzicht